Vacature: medewerker beleid en communicatie

Vacature deeltijds medewerker beleid en communicatie

LABO vzw is op zoek naar iemand die voor minstens een jaar (afhankelijk van de mogelijkheden langer) halftijds ons team wil komen versterken. We streven naar een inclusieve en diverse werking en moedigen jou aan te solliciteren, ongeacht je gender, genderidentiteit, leeftijd, seksuele oriëntatie, etnisch-culturele achtergrond, ziekte of handicap.

Hoedanigheid

Halftijds (19h, 0,5 VTE). We streven ernaar minstens twee dagen samen op kantoor aanwezig te zijn. Deze dagen worden in onderling overleg bepaald.

Duur

Contract van onbepaalde duur. Startdatum: vanaf 15 januari (maar later starten is bespreekbaar)

Je taken

  • Beleidswerk

    • Je staat mee in voor beleidsrapportering (onder andere voortgangsrapporten) en de opstart van een proces van beleidsplanning (in functie van nieuwe beleidsperiode vanaf 2020)

    • Je betrekt het LABO team (kernteam en vrijwilligers) bij de beleidsplanning en streeft daarbij naar een creatief en inclusief proces.

    • Je onderhoudt relevante contacten met de overheid, FOV en SOCIUS

    • Bij het ontplooien van nieuwe initiatieven tijdens het werkjaar bewaak je de consistentie met het beleidsplan

  • Communicatie

    • Je staat mee in voor de externe communicatie van LABO vzw (website, sociale media,…)

    • Nieuwsbrief (eindredactie)

      • Je verzorgt de tweemaandelijkse nieuwsbrief van onze organisatie en van tijd tot tijd een nieuwsflash (via Mailchimp)

      • Je houdt de contactlijst voor de nieuwsbrief up-to-date

  • Fondsenwerving

    • Je onderzoekt en werkt nieuwe financieringsbronnen uit om onze werking te verduurzamen en veerkrachtiger te maken

    • Je geeft vorm aan een procedure van ledenwerving en ledenwerking

Je profiel

  • Je kan je vinden in de missie en visie van LABO vzw: http://labovzw.be/missievisie.

  • Horizontale besluitvorming en onderlinge samenwerking draag jij  hoog in het vaandel.

  • Je hebt goede communicatieve en coördinatievaardigheden.

  • Je kan je flexibel opstellen.

  • Je werkt planmatig en kan om met deadlines

  • Je hebt een vlotte pen

  • Je hebt verantwoordelijkheidsgevoel en durft initiatief nemen.

  • Je functioneert goed zelfstandig maar bent ook een teamspeler

  • Je staat ervoor open om zo nu en dan uit je comfortzone te stappen.

Pluspunten

  • Je bent vertrouwd met de socio-culturele sector

  • Je bent vertrouwd met met het nieuwe decreet voor SCW of minstens bereid om dit decreet jou snel eigen te maken.

  • Je kan ervaring aantonen in een of meerdere van de hierboven opgelijste taken.

  • Je getuigt zelf van de kritische geest die we via ons werk in de samenleving willen stimuleren

  • Je hebt interesse in de andere domeinen van LABO vzw: acties, vormingen, procesbegeleiding, faciliteren, inhoudelijke kennis opdoen rond kritisch burgerschap, sociaal-ecologisch tuinieren, enz.

  • Je bent bekend met basisbegrippen en/of personen waar LABO vzw haar werking op baseert (Paulo Freire, Augusto Boal, Joanna Macy, ‘popular education’, theater van de onderdrukten, verbindingswerk)

  • Actieve kennis van Engels

Ons aanbod

  • Je werkt en groeit samen met de vaste leden en vrijwilligers van een jonge organisatie maar gedreven team van sociale laboranten.

  • Je doet boeiende ervaringen en kennis op in de wereld van het vormings-, sociaal-artistiek- en sociaal-cultureel werk.

  • Je krijgt de kans om veel nieuwe mensen, organisaties en bewegingen te ontmoeten.

  • Je draagt bij aan een organisatie die op een concrete manier initiatieven ondersteunt en versterkt die bijdragen aan sociale verandering.

  • Je draait mee in een fijne, flexibele, gezellige en werkomgeving!

  • Verloning volgens barema B1b, Paritair comité 329.01, anciënniteit o.b.v. je voorgaande ervaring met een maximum van 5 jaar.

  • Extralegale voordelen zoals maaltijdcheques.

Sollicitatieprocedure

Je stuurt je motivatie en CV vóór 18 december 2017 naar: nienke@labovzw.be . De gesprekken gaan door tussen 3 en 5 januari 2018.

labo-team-2017-illustratie-vacatures

The Art of Organising Hope – citytrip met een missie

In september bezochten we een week lang initiatieven in en om Londen. In het kader van het project The Art of Organising Hope, een samenwerkingsverband van Vlaamse organisaties en cultuurhuizen, deden we inspiratie op bij organisaties en actiegroepen die er werken aan een meer solidaire samenleving. Ontdek wie we bezochten en hoe ze hoop creëren in hun dagelijkse strijd!

In de laatste week van november volgens meer sfeer- en fotoverslagen, waarin we terugblikken op enkele boeiende momenten tijdens de reis.

Sporen van verzet en hoopvolle alternatieven op het kruispunt van klimaat, huisvesting en anti-racisme

Als jonge beweging moeten we het warm water niet uitvinden. In ons streven naar kritisch burgerschap dicht bij huis, doen we graag inspiratie op bij dichte en verre buren. Het project The Art of Organising hoop creëert die kans, door groepen uit te sturen naar alle hoeken van Europa. Het project wordt getrokken door Victoria Deluxe en volgend jaar volgen nog een voorstelling en een internationale conferentie in ons land.

Met een flinke delegatie vanuit LABO vzw, namen we het Verenigd Koninkrijk voor onze rekening. De focus van onze reis lag om praktische redenen op Londen, waar op zich al een hele microkosmos van boeiende projecten te ontdekken is.

We ontmoetten er groepen die werken rond klimaat, anti-racisme, ontwapenen, dekolonisering en huisvesting. Stuk voor stuk thema's die ons nauw aan het hart liggen. In sommige gevallen gaat het om stevig uitgebouwde organisaties, in andere om kleinere actiegroepen die volledig door vrijwillig engagement gedragen zijn, maar telkens gaat het om inspirerende voorbeelden.

Asad Rehman – War on Want & Friends of the Earth International

Asad Rehman strijdt al jaren in de frontlinies van meerdere strijden voor sociale en ecologische rechtvaardigheid. Hij noemt zichzelf een aarzelend 'milieu-activist' omdat hij als geen ander beseft hoe thema's als klimaat niet louter over een milieuprobleem gaan, maar even goed over andere vormen van sociaal onrecht gekoppeld aan racisme en klasse. Asad Rehman besteedt aandacht aan deze linken en verenigt verschillende zaken.

170908_taooh_ster_004

Welke klimaatbeweging hebben we vandaag nodig? Asad geeft een voorzet: "If we want to tackle climate change we need to do three things. We have to change the ways we use and produce energy, we need to use the amount of energy we use (…),  and we need to think about what we are doing in the rest of the world."

"For to long climate change was defined as an environmental issue. Of course it's not an environmental issue. It's fundamentally an issue of power, of inequality and of justice. The image of a polar bear on an ice berg created a depoliticised image of climate, which needed a technical answer. (…) First and foremost our fight has to be about how do we build the right kind of power. So the framing is very important. If you don't have justice and you don't have the global dimensions, you end up doing local side battles. Those are important but not in themselves transformative. We have to have a much bigger narrative. How do we bring racial and economic justice movements together in a more intersectional movement."

Asad over migratie: "There's no such thing as an economic migrants. (…) These are survival migrants. These are people who are being forced, because they have right to a dignified live and are denied that. What we've got to do as a climate movement and migrant justice movement, is we need to come together and put on a much strong narrative. That means unpacking and attacking this notion of what means a economic migrant. (…) We have to re-frame this and say: everyone has the right to a dignified life."

Radical Housing Network

Voor velen die nog nooit van de huizencrisis in het Verenigd Koninkrijk hoorden, kwam daar in juni 2017 verandering in. Met de brand in het Grenfell woonblok werd een zwarte bladzijde geschiedenis geschreven. De brand was niet alleen te vermijden, het was duidelijk dat er al jaren gespeeld wordt met de levens van een onderklasse van arme Britten, migranten en mensen zonder papieren. Het Radical Housing Network verenigt groepen die van onderop strijden voor sociale rechtvaardigheid binnen de woonarena en strijdt momenteel ook voor rechtvaardigheid voor de getroffenen van de Grenfell brand en hun nabestaanden.

Wretched of the Earth

Hoe representatief is een witte klimaatbeweging bij het vertolken van een stem voor klimaatrechtvaardigheid? Het Wretched of the Earth collectief verzamelt groepen en individuen uit diaspora gemeenschappen die samen een stem geven aan bevolkingsgroepen die strijden in de frontlinies van de strijd voor klimaatrechtvaardigheid. Hun roep om de klimaatbeweging te dekoloniseren bereikt stilaan ook het Europese vasteland.

De Wretched of the Earth schoppen ons een geweten en dagen meer gevestigde milieubewegingen uit met een radicale boodschap, geworteld in de dagelijkse realiteit van strijd gevoerd door gemeenschappen in het Zuiden. Hun boodschap is duidelijk: willen we klimaatrechtvaardigheid, dan moet er een eind komen aan 'CO2lonialism', een nieuwe vorm van kolonialisme waarbij het Westen haar economische groei genereert ten koste van de leefbaarheid elders op de wereld.

Hope Not Hate

Uiterst rechtse groepen die haatboodschappen verspreiden zitten niet alleen bij ons in de lift. Hope Not Hate verenigt mensen op zoek naar een hoopvol alternatief. Met een inspirerende strategie die grassroots 'community organizing' combineert met onderzoek naar rechtse groepen, willen ze werken aan een meer warme samenleving. Het organiseren van lokale gemeenschappen, met aandacht voor inclusief werken en het versterken van veerkracht, biedt een tegengewicht voor de verdeel-en-heers politiek van haatgroepen.

Stop the Arms Fair

Jaarlijks vindt in London een grote wapenbeurs plaats. En jaarlijks gaat die niet ongemerkt voorbij met dank aan heel wat activisten die deze op originele manier blokkeren.

Countering Colston

In Bristol verzet Countering Colston zich tegen de vereren van Colston, achter wiens lokale liefdadigheid een geschiedenis van slavenhandel in Afrika schuil gaat.

Collective Liberation Project

De groep 'Collective Liberation Project', gevestigd in Bristol, organiseert workshops rond wit privilege en witte suprematie. Ze dagen deelnemers uit kritische naar zichzelf, de samenleving en gevoerde narratieven te kijken, om zo nieuwe handelingsperspectieven te ontwikkelen die helpen om bondgenoot te zijn in de strijd tegen racisme en voor een meer inclusieve samenleving.

Workshop Beweging en Gender – Diana Thielen

beeld_diana

De feministische werkgroep binnen LABO nodigde op 15 oktober Diana Thielen uit om een workshop te geven rond beweging en gender. Met de werkgroep zijn we onder andere bezig genderdynamieken binnen de werkvormen van LABO onder de loep te nemen.

 

Sociaal laborante Meldy stelde voor te kijken naar hoe dat zit met beweging. Iets waar in 'Theater van de Onderdrukten' bijvoorbeeld veel gebruik van wordt gemaakt en waar het in haar ogen als iets neutraals wordt behandeld. De workshop van Diana had juist het doel deelnemers te laten ervaren dat beweging en anatomie helemaal niet neutraal zijn. 
Via contact improvisatie onderzochten de deelnemers in duo's hoe onze manier van bewegen verandert als we onze partner in een ander gender voorstellen. In het nagesprek hadden we het over hoe we in genderdiscussies vaak blijven hangen in de dichotomie man en vrouw. Het lijkt heel moeilijk iets daarbuiten voor te stellen. Dit was precies het moment waarop 'The Cyborg Manifesto' van Donna Haraway haar intrede deed. Een fantastische tekst en zeker de moeite waard om te lezen. Hierop volgde een opdracht waarbij we onze anatomie vanuit een ander perspectief bekeken. Er werden 5 lichaamsdelen uitgekozen en iedereen zocht naar woorden die je helemaal niet met dat lichaamsdeel associeert; bijvoorbeeld harige botten. Via beweging werden deze 'nieuwe' lichaamsdelen in vorm gebracht. 

Wil je meer weten over het werk van Diana Thielen check dan: https://www.movementactivism.com/


Enkele reacties van deelnemers:
Hannah
 "Mijn gendered body verkennen door middel van contact improvisatie en beweging. Hoe beweeg ik mezelf als ik me meer op het mannelijke of vrouwelijke eind van het spectrum bevind? Hoe benut je de ruimte dan? Een workshop die eigen (fysieke) ervaring voorop stelde op verbale reflectie, 'doen' meer dan 'denken'. 

Clara
"Als ik er nu terug aan denk kan ik amper geloven wat ik toen allemaal gedaan heb en wat bijna vanzelfsprekend leek. Veel gekronkeld en gek gedanst, maar het deed deugd!"
 

Dag Van Verzet Tegen Armoede

Zaterdag 14 oktober 2017.
Stralende zon.

Terwijl de marktkramers beginnen op te ruimen verzamelt een groep zich op de grote markt in Aalst. De sfeer is vrolijk, een beetje gespannen en verwachtingsvol.
Vandaag is het de dag waar wel al 8 maand naar toe gewerkt hebben. Onze ‘Olsterse’ actie van de wereldwijde Dag van Verzet tegen armoede, met het thema gezondheidszorg.

 22450142_1575514069162018_2486357157942604355_nGezondheidszorg, een basisrecht voor iedereen. Dat staat alvast in onze grondwet: ieder heeft recht op een menswaardig leven. Het recht op sociale zekerheid, bescherming van de gezondheid en sociale, geneeskundige en juridische bijstand is daar een aspect van. In België is er dan ook een heel vangnet van Wijkgezondheidscentra, dokters, verhoogde tegemoetkoming, het derdebetalersysteem, OCMW-ziekenhuizen, generische geneesmiddelen ofwel ‘witte’ producten,… We zijn zeker niet de slechtste van de klas. Maar toch kan en moet het beter.

Want er zijn drempels naar goede gezondheidszorg waar ik, als middenklasse burger, nooit heb tegen aangelopen. Drempels die mensen in armoede elke dag ervaren. We deden met LABO en de Vierde Wereldgroep Aalst een intens traject met deze mensen, waar we samen verkenden wat deze drempels nu precies zijn en welk gevoel dit met zich meebrengt. Via o.a. legislatief theater en andere Labo- methodieken natuurlijk, wat had je gedacht.

Ervaringen als:
‘als ik geen belwaarde heb, kan ik geen afspraak maken bij de dokter

Of
 ‘soms kan ik wel naar de dokter gaan, maar heb ik daarna geen geld meer voor medicatie’. Of
Ik weet de prijs van de tandarts, dokter of specialist  niet vooraf. Het wordt wel terugbetaald, maar het is veel geld om in één keer te leggen. En als ik dan ter plaatse niet kan betalen, voel ik mij beschaamd. Daarom stel ik het bezoek uit.

Of
‘Ik heb geen auto. De ambulance bracht mij van Aalst-Gent voor 150 euro.’

 Of:
‘Toen ik net bevallen was, lag ik in een glazen kamer waar iedereen mij kon zien, samen met 3 andere vrouwen. Een goede kamer is een goede verzekering.”

En zo bleven de ervaringen komen. Ik kon niet anders dan on-ge-lo-fe-lijk veel respect hebben voor de eerlijkheid en openheid van deze mensen. Die aan 2 vreemden wilden vertellen over hun situatie en hun gevoel daarbij.
En dan begon ik te op te zoeken. Blijkt dat 1 op 2 mensen die recht hebben op een verhoogde tegemoetkoming daar geen gebruik van maken. Zelf met een verhoogde tegemoetkoming is het al niet makkelijk, omdat je nog steeds moet voorschieten voor de specialist, tandarts,… en 60 euro in één keer leggen is niet makkelijk voor iemand in armoede. Ook wordt niet alles terugbetaald: de ambulance, steunzolen, een bril, sommige specialisten, bepaalde medicatie,… Om nog niet te spreken over de gevaren van het ontbreken van een goeie ziekteverzekering. 

Maar zonder verhoogde tegemoetkoming is het nog moeilijker. Ik ontdekte dat het aanvragen van een verhoogde tegemoetkoming een groot stigma werpt, waar er schaamte rond heerst. Je moet het allereerst aanvragen bij het OCMW. Daarna moet je vaak nog aan de apotheker, dokter,… vertellen wat je situatie is. Dat je financiële problemen hebt.

De tandarts kan aan de hand van je tanden ook je levensverhaal afleiden (heb je een drugsverleden, heb je vroeger een beugel gedragen, welke voeding eet je). Een schuldgevoel is nooit veraf, en je zou je voor minder een tweederangsburger voelen als je onder een ‘derdebetalersysteem’ valt.

Wat als… we durven dromen van een gezondheidszorg toegankelijk voor iedereen? Het systeem van de wijkgezondheidscentra zijn een goed voorbeeld. Iedereen (arm of rijk) kan er gratis naar de dokter. Er is dus niet het systeem van terugbetaling van de ziekenkas, iedereen kan met een lege portefeuille langsgaan. Dit vermijdt het stigma. Huisdokters worden weer het eerste aanspreekpunt, waarna mensen doorverwezen worden naar gespecialiseerde hulp als het écht nodig is. Zo kan er ook (dure) gespecialiseerd hulp vermeden worden.

Er wordt gewerkt aan een basisziekteverzekering waar alles in één pakket zit, en die gratis of bijna gratis is. Zodat er geen extra kosten hebt voor ziekenhuisverzekeringen etc. En ook ziekenhuizen zetten in op toegankelijke gezondheidszorg, zonder extra dure onderzoeken in het ziekenhuiskluwen.

Zo waren er nog heel wat ideeën, ervaringen en (beleids)voorstellen. Die wilden we allemaal bundelen in één fantastische, spetterende ACTIE!

We staken de koppen bij elkaar. Er waren vele ideeën en discussie, en het idee van een rode loper, deuren en drempels kwam uit de bus. Een belevingsparcours die toont welke drempels er zijn bij de dokter, de apotheker, de tandarts, de psychiater en het ziekenhuis.

sticker_sda_3En daar stonden we dan, 5 maand later!
5 mooi geschilderde deuren langs een rode loper: de tandarts, de apotheker, de psychiater, het ziekenhuis en een algemene deur.  Rode en groene pijlen op de grond. Voorbijgangers checken af welke drempels zij zelf ervaren en zien of ze aldanniet door de deur kunnen.
Aan het einde van het parcours een standje waar mensen een voorschrift voor een betere gezondheidszorg konden neerpennen, beleidsvoorstellen kunnen inlezen, taart eten en koffie drinken, en de jeugdbeweging die een poort sjort met een banner: ‘GEZONDHEIDSZORG, OPENT ZIJN DEUREN VOOR IEDEREEN’. Er zijn honderden mensen, en er vormen zich rijen om aan te schuiven voor het parcours. Geïnteresseerde reacties, mensen beginnen met elkaar te praten over de drempels die ze lezen, er is verontwaardiging over het onrecht.

En dan is het feest. Een groepje komt opgereden in rolstoel, krukken en verkleedkleren. De rode loper wordt ingerold en iedereen gaat naar het groot podium, door de poort van gezondheidszorg voor iedereen. Ons lied ‘een basisrecht ver iederiejn’, speciaal gemaakt voor de actie door een echte carnavalist, schalt door de boksen. Iedereen zingt uit volle borst mee.

 Iedereen, ja. Want iedereen heeft van het begin tot het einde dit helpen realiseren. De mensen die deelnamen aan het traject, hun vrienden, hun kennissen, vrijwilligers, De Werkgroep stop de Armoede, LABO,… We waren met velen en het was goed. Er was erkenning voor de problematiek. We kwamen in de pers (AVS, het Nieuwbslad, Radio 2,…) Er mocht van mijn part nog meer aandacht vanuit de media.

Er waren ondanks de ernst van de drempels in de gezondheidszorg heel wat lachende gezichten. Als voorbijganger  werd je als op de markt liep vanzelf toegezogen naar de actie: zoveel kleurrijke feestelijkheid omtrent een moeilijk en complex thema. Dit werkt volgens mij nog altijd zeer goed, mensen en media worden niet afgeschrikt en hebben toch de boodschap begrepen, op een ludieke manier. Dat was ook de vraag van de mensen van onze groep. Ze wilden niet weer mensen op straat moeten overtuigen om deel te nemen of interesse tonen voor hun problemen.
En deze keer was er interesse genoeg!

Komt er nog een staartje aan de actie? Er werd een filmpje de wereld ingestuurd, er is een evaluatiemoment, en er komt een overleg tussen armoedeverenigingen en lokale gezondheisactoren zoals het ziekenhuis in Aalst. Over hoe er beter kan ingespeeld worden op de noden van mensen in armoede.

En hier stopt onze taak als LABO. Een fantastisch leerrijke belevenis, en een onvergetelijke actie (Al zeg ik het zelf). Van ons uit oneindig veel respect voor de moed van onze groep. Om zo openbaar, luid en op straat uit te komen voor hun situatie, die soms beschamend en pijnlijk kan voelen. Maar armoede kent voor mij geen ‘eigen schuld’.  Ik hoop dat ook beleidsmakers dit meenemen in een beter en toegankelijker gezondheidsbeleid.

schul .                  schuld2

Sociaal laboranten op training in Ecodharma in de Catalaanse Bergen

LABO vzw wil niet enkel kritische burgers aanzetten tot actie, maar ook ondersteunen om hun sociaal engagement op een duurzame manier in te vullen. Daarom werken we samen met Ecodharma aan het project "Empowering Citizenship and Renewal".

Tot nu toe gingen 10 sociaal laboranten op training in het retraitecentrum van Ecodharma in de Catalaanse Pyreneeën.

Frederik deelt zijn training via deze foto's

Laura uit haar impressies via deze tekeningen

Ingriet over haar tijd in Ecodharma

Ine deelt haar ervaring met haar reeks foto's

Hannah over haar ervaring tijdens de 'Transformative Collaboration' 

Esra aan het woord (in het engels) 

Luis schrijft een gedicht (in het engels)

Guillaume schrijft over zijn ervaring (in het frans)

 

 

 

Frederik deelt zijn training via deze foto's​

zz170414_transformative-collaboration_frederik-sadones_038Autosave-File vom d-lab2/3 der AgfaPhoto GmbH

Autosave-File vom d-lab2/3 der AgfaPhoto GmbHAutosave-File vom d-lab2/3 der AgfaPhoto GmbH

20170422-dsc_127720170415-dsc_0954

20170422-dsc_1265z170414_transformative-collaboration_frederik-sadones_036

Laura uit haar impressies via deze tekeningen

www.laurawauters.be/earthinitiation/

 

Ingriet over haar tijd in Ecodharma

Mei 2017: voor het eerst sinds de geboorte van mijn oudste (in het jaar 2000) zou ik 14 dagen weggaan van mijn kinderen. Echt weg, ver weg. Ik herinner me de massa’s uitvluchten/flauwe excuses/woelende nachten die ik had de weken ervoor, bang om te vertrekken, bang om los te laten, bang om te vertrouwen dat ze zonder mij ook in leven bleven én het zelfs goed zouden hebben,  bang dat ik hen zou missen, en … bang om met mezelf bezig te zijn en mezelf tegen te komen.  En dat tegelijk ook een vette onverdiende luxe vinden, met jezelf bezig zijn, terwijl de wereld in brand staat.

Ik ben een renner. Altijd geweest. Rennen van actie naar actie, tot ik niet meer kon. Fietsen en fietsen tot ik een overbelaste knie had. Voetballen tot er spierscheuren, ontstekingen, … me lam legden.  Doorwerken en blijven zorgen en ‘moederen’ tot er longontstekingen opdoken. Dat was nog in maart 2017. Dubbele longontsteking. En dan nog aan de dokter vragen : ‘maar ik plan dit weekend gewoon te werken (voor mn werk) op mn laptop,  dat is toch ok’.

Dan dus, Ecodharma. Voelen dat dat nodig is, maar niet durven. Of toch. Niet enkel voor mezelf, ook voor mijn kinderen. Stoppen met excuses verzinnen en gewoon dat ticket boeken. Gewoon.

We vierden nog een 14e verjaardag, ik verzachtte nog de last na getrokken wijsheidstanden, en begeleidde de derde naar zijn nieuwe school.

ingriet2 En toen vertrok ik echt.

 

 

 

 

 

 

Ik herinner me de eerste dagen ter plekke. Ik kwam niet tot rust. Stond in de pauzes met mn koptelefoon op wild te dansen en springen (Atari Teenage Riot in de Pyreneeën, geschifte combinatie). Vond een voetbal en  irriteerde wellicht alle anderen door mn voortdurend heen en weer geknal tegen het enige vrije muurtje.

Op dag 4, eindelijk het besef: ‘ik ben moe’. Eigenlijk ben ik hondsmoe, doodmoe, op. En de knak, het plooien, het toelaten van de stilte, de rust, en dan het terugplooien. Die me tegelijk ook bracht in een staat van mezelf uitdrukken in beelden, lichaamstaal, los van woorden, want die waren ook plots op.

 

ingriet3

 

Genieten van stilte, alleen, de gieren, de vergezichten, mijn tent om me ‘s avonds van de groep terug te trekken, de ulex (waar ik stomweg inviel zodat mn knie een egel leek).

 

Genieten van rustige avonden, praten, intimiteit op de zetel aan de houtkachel. Samen lachen en samen zwijgen. Oprechte glimlachen.
 

 

 

 

ingriet4

 

Ik nam mee naar huis:


een stukje ulex, die nu op mn been staat, symbool voor mn vertraging. Een critical path, dat ik nog geregeld bekijk en zowat mn leidraad geworden is, en een innerlijk zwaailicht voor als ik me weer te pletter ren, dat vanzelf  afgaat.  
 

 

 

 

 

 

 

ingriet5

 

Ik liet ginder:

een aversie voor alles wat nog maar in de verste verte naar spiritualiteit ruikt.
En een minihoopje roze bio-afbreekbare glitter bovenop the North Ridge.

 

 

 

 

 

 

Ine deelt haar ervaring met haar reeks foto's

17a16103a36a8

 

Hannah over haar ervaring tijdens de 'Transformative Collaboration' 

Lente 2017 – De stilte in de vallei is het eerste wat ons overvalt. De Gaspeldoorn, ofwel Ulex Europaeus is in zijn gele bloei. De eerder zeldzame en zeer brandbare struik die bloeit in vallei van Sierra de Carreu,waar EcoDharma ligt. ULEX is meteen ook de naam van een nieuw project van Ecodharma: een trainingscentrum voor activisten, wereldveranderaars en organisaties. Brandbaar! (en zeldzaam?)
Een groep van 14 deelnemers; verschillende leeftijden, gender, achtergronden. Mensen vanuit de transitiebeweging, uit de permacultuurkoepel, directe actievoerders, een muziekleraar en lerares lager onderwijs, een studente, opbouwwerkers uit coöperatieven, een actiefotograaf,… Mensen geëngageerd in allerlei maatschappelijke groeperingen en bewegingen die beslisten om zich zeven dagen te wijden aan meer inzicht krijgen in groepsdynamieken, eigen handelen in groepen en bewegingsopbouw. Zeven dagen in de Catalaanse Pyreneeën, afgesneden van de bewoonde wereld, van internet en een stopcontacten, telefoonbereik en dagelijkse luxe. Wat is er dan wel te vinden?
Stilte.
uitzichtHeerlijk veganistisch eten, off-grid zonne-energie, frisse buitenlucht, vers bronwater, koude douches en zonneschijn, een spectaculair uitzicht, een houtverwarmde gedeelde kamer in een huis gebouwd uit natuurlijke materialen.
Een vallei waar geen spoor van andere mensen te bespeuren valt.
Maar vooral, was EcoDharma voor mij experience-based learning. Hoe kan je groepsdynamieken begrijpen zonden zelf in een groepsdynamisch proces te gaan? Daar werden we vanaf dag één al tot uitgedaagd. 14 onbekenden, met wie je moet beslissen wat je gaat doen met project in een 6 maand beschikbaar, leegstand warenhuis. Beperkte tijd. Mensen in de groep die vooraan komen te staan, mensen die zwijgen, mensen die uit de boot vallen, mensen die samenvatten, mensen die vragen stellen, mensen die zich frustreren, mensen die kritisch zijn, mensen met ideeën, mensen die faciliteren.
Ja, samenwerken.

Waarom eigenlijk samenwerken?
De facilitator startte dit onderwerp met te stellen dat samenwerking niet makkelijk is, of zelfs een van de grootste uitdagingen die er bestaan in deze tijd en samenleving. *Iedereen in de groep slaakt in innerlijk zuchtje van opluchting* Waarom? Het is toch iets natuurlijks en menselijk, en wordt al eeuwen gedaan? Samenwerking wordt nog moeilijker in een context van een geïndividualiseerde samenleving. Of zoals Margaret Thatcher ooit zei: de samenleving bestaat niet, maar is een optelsom van individuen en gezinnen (lees: waar bedrijven hun producten aan kunnen verkopen). De valkuil bestaat erin dat een mens zichzelf los ziet staan van zijn omgeving. Dit creëert een alienated sense of self, alsof we als mens volledig controle hebben over ons zelfbeeld en ons leven. Maar in werkelijkheid ontspringt ons zelfbewustzijn en onze zelfkennis voor een groot deel door spiegeling, reflectie en feedback van anderen, en van een samenleving. Dit proces van bewust worden van het eigen handelen is soms uitdagend en frustrerend. Het kan makkelijker lijken om groepen in het algeheel te vermijden om zo onze eigen kleine kanten niet tegen te hoeven komen, of geen feedback van anderen te hoeven ontvangen. Groundbreaking news: als je je afzondert op een onbewoond eiland (of in een busje in Alaska), zul je niet veel leren over jezelf, hoe aantrekkelijk het voor sommigen onder ons mag lijken ;-).

Mark Fisher noemt het de “social illness” van de kapitalistische samenleving, meer specifiek in het neoliberale Noord-Amerika en Noord-Europa. We zijn de kracht van organising vergeten, van bewegingen en samenwerkingen, door een “reflexive impotence”. Wat is dit? Dit is het gevoel dat er niets kan veranderd worden, ook al weten we dat het slecht gaat. Misschien wel omdat we het gevoel hebben er alleen voor te staan (an alienated self). Misschien wel omdat we een beetje van onze verbeeldingskracht kwijt zijn m.b.t het nadenken over hoe we anders kunnen samenleven. Onze horizon van het denkbare is de laatste decennia beperkt door het kapitalisme. In ieder geval, het is een vicieuze cirkel. Hoe minder we samenwerken, hoe meer we er alleen voor staan, hoe minder het gevoel hebben iets te kunnen veranderen, hoe minder er iets verandert.
Nochtans, net die samenwerking aangaan, is een weg naar persoonlijke en maatschappelijke groei. De ander, die kan ons echt heel wat leren! Een groep is een plaats om te groeien, om te rijpen als persoon. Het wrijft, botst soms, een heeft zijn beperkingen. Maar het kan ook ongelofelijk caring en supporting zijn. Bring your best. Want uiteindelijk is het geheel meer dan de som van de delen, vanaf er een interactie is tussen personen, ontstaat er een extra dimensie: een relatie, een dynamiek. Waarvan uit er heel wat gecreëerd en gerealiseerd kan worden, klein en groot. Breng je intentie en motivatie om die relatie en die verbinding te eren. Ja, eren: door bewust kiezen voor samenwerking eer je de verbinding die er tussen ons mensen, dieren en natuur bestaat. Het opent, heelt en maakt ons misschien ook wat nederiger.
En: If you want to go fast, go alone. If you want to go far, go together. (Afrikaans spreekwoord)

Transformative groups
Autosave-File vom d-lab2/3 der AgfaPhoto GmbHDus samenwerking is iets waar we best actief op inzetten, maar het is ook iets dat we onszelf moeten aanleren, door onze culturele en maatschappelijke achtergrond. Waarom anders zou er zoiets bestaan als een cursus Transformative Collaboration?
Ideaal gezien zou een groep gaan voor the good of the whole. Een groep die elkaar versterkend, bewust en berustend is. De leden van de groep zijn onderling verbonden individuen, die zich vrij met elkaar associëren. Ze zijn bewust van hun ecologische en sociale context, en ook van eigen noden en psyche. Verbonden met het feit dat ‘humans are exfoliations of common life itself’, d.w.z. ervan bewust dat alles wat we hebben geleend is van gemeenschappen voor ons, en alles wat we nu doen geërfd wordt door gemeenschappen na ons. Zelf onze taal is geërfd van onze voorouders.
Maar tussen ideaal en realiteit zitten heel wat obstakels. De meeste groepen zijn, zoals het in EcoDharma wordt genoemd, transformatieve groepen: ergens tussenin. Je zou kunnen zeggen dat er 2 soorten obstakels zijn, zoals een balans die teveel doorslaat naar een richting, maar met een gemeenschappelijke noemer: eigenbelang.
De ene kant is een groep die de groep boven alles stelt. Er wordt conformiteit verwacht, en wij-zij denken wordt gestimuleerd. Mensen sluiten zich erbij aan vanuit de (menselijke) nood aan veiligheid en ergens bijhoren, maar dat op een ongezonde en neurotische manier. Want de groep wil zichzelf koste wat kost bestendigen en in stand houden.
De andere kant is een Group op one. Een geatomiseerde individualist, competitief en in concurrentie met zijn omgeving. Dit individualisme wordt gestimuleerd in ons kapitalistisch systeem. Narcisme, hedonisme, hiërarchie, controle, en vervreemde relaties met een economische waarde. Je kent verhaal.
Tussen deze 2 obstakels balanceert een transformatieve groep. Een transformatieve groep is rommelig, constant lerend, altijd zoekend naar de balans. En soms is de beste uitkomst voor een groep om te stoppen met bestaan. Best spannend hé? Zoals Saraha, een groepslid zei, je kan het ook zien als een avontuur, want het is zeker niet saai om in een transformatieve groep te zijn. Er zijn constant spanningen, zoals de spanning tussen innovatie – behoudingsgezindheid. Tussen diversiteit – gemeenschappelijkheid. Tussen inclusie – exclusie. Autonomie – samenwerking.
Neem nu inclusie en exclusie: in de meeste groepen die ik ken is inclusiviteit een belangrijke waarde. We staan open voor iedereen, we willen divers zijn. Maar zijn er ook grenzen nodig? Durven we mensen die niet aansluiten bij onze visie, onze grondwaarden uit te sluiten? Een groep kan geen gesloten membraan zijn, maar is beter porreus, zodat er nieuwe voeding, nieuwe elementen binnenkunnen. Maar kan het ook een volledig open membraan zijn, die alle ‘toxische’ elementen binnenlaat? Is er dan nog sprake van een groep. Wordt geweld binnen een groep bijvoorbeeld gedoogd, of wordt dit uitgesloten?

Groepsrollen en zes kleurrijke denkhoeden
Er is natuurlijk al veel geschreven en nagedacht over groepsdynamica en tools die helpen om beter samen te werken. In EcoDharma kregen we er veel, en er zijn er twee die ook in de cursus aan bod kwamen en die ik hier even wil belichten: de teamrollen van Belbin en de tool van de zes denkhoeden.
De teamrollen van Belbin. Zeer bekend, maar ook een enorm nuttige reflectie die Frederik en ik door hebben getrokken naar LABO. Belbin onderscheidt 9 rollen in een groep. 3 ervan zijn er die je natuurlijk afgaan en waar je vaak in terechtkomt, 3 ervan zijn er die je mits enige moeite je wel in kan verplaatsen. De andere drie zijn rollen waar je je beter niet in bevindt en die je niet afgaan. De rollen vullen elkaar aan en versterken elkaar, maar ze kunnen ook tegenstrijdig zijn en rivaliseren. Elke rol heeft zijn valkuilen. Er zijn 3 groepen in dit model: de actie, denk en relatierollen. (voor meer informatie over de rollen: http://www.belbin.com/about/belbin-team-roles/)
Nu ben ik normaal niet zo fan van mensen onderverdelen in rollen en persoonlijkheidstypes,… omdat dit nogal beperkend is. Maar toch heeft dit mij geholpen, en ik vind het goed dat er wordt erkend dat je je in verschillende rollen kan verplaatsen en dat je als persoon bepaalde neigingen hebt in groepen. De rol waar ik mij het best mee kon identificeren was de rol van teamworker: ondersteunend, flexibel, goeie luisteraars, harmonie creëren en bemiddelen, diplomatisch,… Maar ook onbeslist, conflictvermijdend en weigerachtig om onpopulaire beslissingen te nemen. De teamworkers kunnen de olie in een motor zijn die iedereen ongezien samenhoudt, maar als er teveel teamworkers in een groep zijn kan er veel onbeslist blijven, en conflict wordt vermeden waardoor er olifanten in de ruimte komen (sociaal werk, anybody?).
Daarnaast kon ik me ook makkelijk verplaatsen in de rol van implementer en monitor/evaluator.
Als we dachten aan LABO (april) zagen we enkele rollen, zoals de plant en de specialist. Het team is nu alweer geëvolueerd. Bijvoorbeeld, als een groep bestaat uit vooral planten, zijn er heel veel nieuwe ideeën, creativiteit, probleemoplossend denken en out of the box denken, maar is het soms moeilijk om dit goed te communiceren, of met teveel bezig te zijn waardoor er vergeetachtigheid of afwezigheid ontstaat.
Ideaal is dus dat er verschillende rollen in een groep aanwezig zijn, zodat er een balans is tussen relatie, taak en denken/inventiviteit. Een ander handig tooltje was de zes denkhoeden:

  • Witte hoed: feiten en informatie
  • Rode hoed – gevoelens en emoties
  • Zwarte hoed – kritische beoordeling
  • Gele goed – positivisme
  • Groene hoed – nieuwe ideeën
  • Blauwe hoed – het bredere plaatje

Zo kan je bijv. in een vergadering aangeven welke hoed je opzet in een gesprek. Vb. Ik zou graag de rode hoed opzetten en vertellen wat ik nu voel. Of de zwarte hoed, want ik denk dat dit idee niet haalbaar is om de volgende redenen.

Eigen weerstand
Nu, wat is mijn ervaring met deze ‘artificiële groep’, die we 7 dagen in stand hielden? Om te beginnen, zeven dagen is te kort om te spreken van een echte groep. Maar toch is het zot om te zien hoe snel we al in een groepsdynamisch proces zaten, hoe snel er ook ergernissen naar boven kwamen, en soms een gevoel van verbondenheid.
De eerste dag tekenden we de rivier van onze ‘geschiedenis met groepen’. Dat is al meteen een hyperpersoonlijk gegeven om te delen met anderen. Want deze ervaring bepalen grotendeels wie je bent en waar je vandaan komt. Ik vond dit niet gemakkelijk om dit vertellen met een groepje die ik net ken. Maar al snel werd duidelijk dat iedereen zijn pakketje meedraagt.
In het algemeen voelde ik de eerste dagen weerstand. Moeten ik echt zitten discussiëren met onbekenden over een fictief project? Ik moet al genoeg vergaderen over reële projecten. Kan het niet wat meer op het gemak, zonder strak tijdschema en veel theorie/verbale communicatie? En het gegeven van weer constant door mensen omringd te zijn na een winter in Gent waar ik kan kiezen om een groep even met rust te laten en alleen te zijn. Daar moet ik altijd even inkomen, dat weet ik van mezelf. Ik ben verzot op groepen, maar in het begin moet ik mijn “individualistische” neigingen (tijd voor mezelf, privacy,…) een beetje loslaten.
Wat mij heeft geholpen was het hebben van een buddy. Iedereen krijgt in het begin een vertrouwenspersoon toegewezen, aan wie je iets kan hebben als het even te veel wordt.
“You’ll be glad that I’m your buddy because”
“A way I might need support in this week is…”
“A way I might resist that support is”
“A way you can help me anyway is”…
Mijn buddy was Sara, een Schotse boeddhiste die 1 jaar in EcoDharma haar stage doet. Sara haar aanwezigheid was rustig, zelfreflectief en eindeloos gevoelig. Als ze iets zei op haar zachte manier, luisterde iedereen. En net als mij is “a way you can help her anyway” een knuffel geven. We hebben veel aan elkaar gehad, voor mij vooral wanneer het hele groepsproces me stress, irritatie of onzekerheid gaf.

Proces, relatie en product in LIVE LAB
mensenWat voor mij het meeste is bijgebleven is het PROCES, RELATIE en PRODUCT model. Ik kende dit wel al via mijn opleiding, maar in EcoDharma leerde ik ernaar kijken op een andere manier. O, hoe wij hier in het Westen bezig zijn met het product, wat er uit onze acties komt, de praktische voorbereiding en de resultaten. En het proces (hoe pakken we dit aan, planning, besluitvormingsprocedures,…) Maar relatie? Het opbouwen van vriendschappen en investeren in niet-taakgerelateerde bijeenkomsten?
Bewust tijd geven aan hoe mensen zich voelen tegen over elkaar?
“Ik heb het gevoel dat je niet naar mij luistert”, “ik voel me verveeld en gefrustreerd omdat mensen praten vanuit hun ego en niet voor the good of the group.” , “ik voel me verheugd om met jou samen te werken”, “ik ben kwaad omdat ik al het werk doe”, “ik heb het gevoel dat iedereen me een slechte facilitator vindt”… De 5e dag deden we een live lab. Alles wat we tot dan toe geleerd hadden werd toegepast op een concrete casus m.b.t. het ULEX-project, dus samen een opdracht volbrengen. De groep werd in 2 gesplitst en interessant is wat er toen gebeurde. In het groepje waar ik was hebben we eerst een lange tijd aan relatie en proces gewerkt. Hoe gaan we dit aanpakken, een check-in over hoe iedereen zich voelt (ook tegenover de taak). Iedereen wilde het een beetje rustiger aandoen die dag. Daarna beslisten we heel uitvoerig, met een wisselende facilitator welk thema we kozen. Dit duurde een hele voormiddag. 
Ik denk dat dit proces, en natuurlijk ook welke teamrollen er in het groepje zaten, heeft bepaald hoe alles daarna verliep.
Alle neuzen stonden in dezelfde richting, iedereen wist zijn taak, en iedereen wist hoe de ander zich voelde. De taak uitvoeren was het makkelijke deel en verliep vlot en snel. Af en toe kwamen we samen om te zien hoe het verliep, maar we konden in kleine groepjes werken los van elkaar. Na deze dag voelden we ons tevreden, tevreden genoeg om de berg op te klimmen en samen naar de zonsondergang te kijken. Na 5 dagen van discussies, door elkaar heen praten en frustratie was het zo’n verademing om dit mee te maken.
Toen we terug samenkwamen met de rest van de groep, leerden we dat het proces bij hen anders was verlopen. Er was een ruzie ontstaan, tranen gevloeid, en om 17u waren ze pas aan de taak kunnen beginnen.
Dat is net het interessante. Dezelfde taak, andere mensen. Ze hebben ook aandacht gegeven aan check-ins en proces. Maar er waren andere rollen aanwezig in de groep (zie verder), meer dominantere rollen. Hier ga ik nu even niet verder op in omdat ik niet bij het proces betrokken was.
Wat ik er wel uit meepik is het gegeven dat elke groep ook bepaald wordt door zijn individuele leden, en dat dat soms vuurwerk kan geven, en een leerschool zijn. Misschien ligt er ook wel een oorzaak in de motivatie van elk afzonderlijk lid om engagement op te nemen. Er zijn zoveel factoren die bepalen hoe een groepsdynamiek is, en die zijn des te boeiender om te onderzoeken als je in de groep zelf zit.

EcoDharma
Wat ik fantastisch vind aan het hele EcoDharma project is dat ze niet alleen cursussen geven, maar ook al 10 jaar wat ze uitdragen in de praktijk omzetten. Het feit dat ze zo’n hoge kwaliteit aan informatie en inhoud kunnen brengen, komt ook door hun eigen experience-based learning. Het is een gemeenschap van een 15-tal mensen. Ze mediteren elke dag, er gaat veel aandacht naar relatie en communicatie/overleg op een niet-hiërarchische manier. En tegelijkertijd wordt er enorm veel gerealiseerd (cursussen, bouwprojecten, subsidieaanvragen,…). Er is een permacultuur moestuin, alles is off-grid. En ze zijn actief in de socio-politieke context waar we nu in leven. Al zou je kunnen zeggen dat door zich zo af te zonderen in de bergen, ze geen invloed meer hebben op de samenleving. Daar zit iets in, maar ze inspireren elk jaar honderden activisten voor meer zelfzorg, veerkracht en energie om terug naar hun gemeenschappen te gaan en op een duurzamere manier samen te werken. Dat noem ik wel impactvol.
Wat ik verder meeneem is dat het persoonlijke en het politieke verweven zijn. Change yourself and your thoughts, and actively change the world. Maar wacht niet tot je een compleet evenwichtig verlicht individu bent, vooraleer je actie onderneemt (wat ik soms zie bij mensen die bezig zijn met spiritualiteit). Door actie te ondernemen creëer je de realiteit, en ben je ermee verbonden, en verander je ook jezelf. Een mens kan niet losgemaakt worden van zijn omgeving, en door die realiteit niet te erkennen zoals hij is (d.w.z. soms instabiel en onrechtvaardig en wreed) verandert er weinig. Het omgekeerde is ook waar, je kan niets veranderen als je je eigen noden of gedachten niet onderzoekt. Als je constant in actie treedt zonder reflectie of zelfzorg kan dat heel tegenstrijdig zijn. Je kan snel uitgeblust raken, of je kan niet erkennen dat je iets voor de verkeerde redenen doet (bijv. om agressie kwijt te raken), of je ziet niet hoe je communiceert/handelt en wat dat teweegbrengt.

zingenEr is nog één punt waar ik het over wil hebben. Iets waar ik achteraf nog veel heb aan gedacht en naar gehandeld. Het belang van PLEZIER en MUZIEK. In EcoDharma waren er prachtige momenten waar we de opgebouwde spanning kanaliseerden. Er werd spontaan veel gezongen en muziek gemaakt, een bepaald moment hadden we zo’n 10 minuten de slappe lach met de hele groep. Billenkletsen, hysterisch lachen.
En is dat ook niet het toffe aan in groepswerk? Er ontstaat iets wat je onmogelijk alleen kan creëren.
Voor mij moet er naast al die vergaderingen en taken ook ruimte voor plezier en muziek zijn. Dat is wat ik actief moet implementeren, want ik zou het soms vergeten. En het brengt me zo veel vreugde! Wie had gedacht dat ik met deze conclusie naar huis ging komen? Maar dat was een groot deel van wat ik erna in de praktijk heb omgezet. Sinds EcoDharma heb ik een paar van de mooiste muzikale momenten van mijn leven meegemaakt, en een paar goeie feestjes. Ja, het belang van feestvieren, want wat kan je doen als de samenleving op je schouders drukt, als je elke dag geconfronteerd wordt met de gekte van deze wereld? En als je bezig bent met thema’s als onderdrukking, vluchten, ongelijkheid en onrechtvaardigheid? Actie ondernemen, en dansen. If I can’t dance to it, it is not my revolution (Emma Goldman), of hard times require furious dancing (protestlied van de band Colin Samurai). YES INDEED!

Transformative collaboration in LABO
Hoe deze zeven daagse mij en de samenwerkingen rond mij nog verandert heeft? Ik heb het gevoel dat dit op zichtbare en onzichtbare manieren doorwerkt. Op het sociaal Labo hebben Frederik en ik een Critical Pathway gefaciliteerd. Hoe zie je LABO binnen 5 jaar? Wat daar uit kwam was zo verscheiden dat me weer duidelijk maakt welk allegaartje LABO is, en dat mensen er met heel verschillende motivaties aan meedoen. Interessante vaststelling. Enkele uitstpraken uit de groep:
“Ik zie LABO als een groep supergespecialiseerde mensen.”
“Ik zie LABO binnen 5 jaar als een trainingscentrum voor activisten, in een kasteel in de Ardennen”
“Ik wil meer FUN in LABO”
“Meertaligheid omarmen” 
“Tijd nemen om orde in de chaos te brengen, externe begeleiding vragen en meer ondersteuning, maandelijkse reflectiemomenten”
“collective and selfcare within LABO, it is a political warfare!”
… Mijn advies aan ons, LABO, is: doe vooral zo verder, laten we ons niet verliezen in een veelheid aan ideeën/ durven prioriteiten stellen, en laat ons actief inzetten op relatie (naast taak en proces). LABO café, werd er al gesuggereerd tijdens het sociaal LABO. En als laatste: laten we verder werken aan een gemeenschappelijke visie met de vrijwilligers. Ik zie dat er (ook zonder mij nederig advies) al veel positieve ontwikkeling in die richting zijn de laatste 5 maand. Dus ik herhaal, doe zo verder, tenslotte blijft dit een jonge en lerende organisatie!


Lees hier (in het engels) de ervaring van Esra

Two Weeks of Inspiration for Resistance and Renewal

eco-dharma In November 2016 I had a chance to join a training called Sustaining the Resistance in Eco Dharma Center which is located in  Catalan Pyrenees. I did not know what to expect from the training except for something that I have been doing already for long  years: We were going to talk about activism. Yeah, right…

 When I arrived there what first struck me was the nature. The valley and the high rocks surrounding the view all around… I was  just amazed how could I lived the whole my life far from such an environment. I thought it was my own choice but was that  indeed so? Can I change this “choice” one day? This question stayed with me since then.

 The training started with creating a safe space for all of the participants. The trainers Alex and G and the other Eco Dharma folks  took really enough time and put focus on to understand what everyone needed from this training. For me personally, I was out of  hope for the social change which I desperately wanted. I also had a lot of negative experiences in life about stress and  exhaustion. I had a year of full time work behind and other engagements which I found very stressful and tiring to manage. I  didn’t know how to combine those things I wanted to do in life so I fell into the same trap of quitting. Just quit everything for a  while till I could come back again…This is what I had done again right before this training. Fortunately that experience in Eco  Dharma gave me the opportunity to reflect on what lied in the roots of this pattern and also the necessary tools not fall into the  same traps in the future.

Those two weeks were a life transforming experience. It’s difficult to mention all of the content  but I’ll put some things which sticked to my memory ever since.

esra One of them was to think about personal empowerment which I couldn't make a link with the activism till then. A  broader way of thinking about personal transformation was for me very important. I have mostly overwhelming  emotions (yes, also about climate change or social injustice or the conflicts in a team). I needed to see my  emotions as part of the activist struggle and gain more emotional literacy. Before that I needed to be aware the  situations and the context those emotions appear. That’s why mindful awareness was the first step to my personal  empowerment. And the third aspect of acknowledging views gave me a bigger perspective of in what kind of a  complex background all the views have. This is one of the more challenging steps for me because I many times  assume that there is right and wrong, black and white, oppressor and oppressed. Well, I needed to accept that are  many views fall somewhere in between those margins as well as the fact that acknowledging other views have a  potential to make our movements stronger, and more to the point. 

 

esra2Another thing I find important to share is about building resilient, healthy groups. Group dynamics are the biggest chunk of the mental work in activism but typically it doesn’t get enough attention in the groups working towards social change. Why is that so? Time? (We talked about different approaches towards time as well but I’ll not get into it here.)There is so much to do? Here is what we agreed on in our discussion during the training: Task oriented groups are doomed get a lot issues after a certain amount of time. We need to put equal amount of effort on process and personal relationships in our groups as much as tasks, to create sustainable groups which is empowering for its members and also efficiently getting things done. I made this flipchart during the session and put relative amount of stars on them to see how much energy my group -LABO- was putting on task, process, and relationships. Well, not ideal, we are still working on it.   

The center

For the rest…there is so much to say about Eco Dharma project being the source of inspiration for many activist on community, nature, soul, body, calmness, love, spirituality, ecological life, good food, reflection, strength, balance, the others, meditation, knowledge, sharing, listening, roles, dynamics, personal, global, environmental, interpersonal, self-care, giving and receiving feedback, ancestors, future generations, time, power, meaning, motivation, transformation, integrity, sustainability, idea, support, movement, action, gratitude, breaking free from habits, learning, resistance, renewal, ….

Luckily I took a piece from all of these with me too.

Luis schrijft een gedicht (in het engels)

Red darkened sunset

Is it the end?
yes, it is

we've shared knowledge
we've shared ideas
we've shared experiences
we've shared feelings …
we've mostly shared our humanity
o treasure
we all have in common

Is it the end then?
No, it isn't

It is another beginning
another dawn
we will walk our paths
we will go our ways
we will reach our goals
we will flow upstream
seeking a certain perfection
as the humans we are
being part of this planet

The sunset whispers softly:
there will be a sunrise
tomorrow
and the day
after tomorrow

And we will keep on going
meeting people
discovering each other
acknowledging our existences
our humanity

Build a better world?
Who knows?
At least we will dream of brand new worlds…

a vast radiant world awaits for us !

 


Guillaume schrijft over zijn ervaring (in het frans)

guillaume-2Douce lumière
Espaces grandioses
Calme et sérénité
Dans le partage et la sécurité
Ouverture et découvertes
Amitiés liées en profondeur
Au creux des crêtes élancées
Loin des technologies
Au plus proche de Soi
Au plus proche de l'Autre
Dans le respect et la bonne humeur
Émergence d'un savoir vivant
Expérience subtile
Équilibre fragile mais puissant
Merci

 

 

 

Bel Theo Francken op wereldvluchtelingendag

Vandaag, 20 juni, is het wereldvluchtelingendag. Staatssecretaris van Asiel en Migratie Theo Francken gaat er prat op dat zijn beleid 'zacht is voor de kwetsbaren'. Maar dat beleid is niet beperkt tot wat hier in België gebeurt. Staatssecretaris Francken is samen met zijn Europese collega's verantwoordelijk voor het beleid aan de Europese buitengrenzen. Via vrijwilligers in vluchtelingenkampen in Chios, krijgen we een heel ander beeld: met name van een humanitaire crisis waarbij vluchtelingen aan hun lot worden overgelaten, verwaarloosd of zelfs mishandeld. Als kritische burgers is het minste wat we kunnen doen een duidelijk signaal geven: we houden onze beleidsmaker verantwoordelijk en eisen een humanitair Europees opvangbeleid.

theo1Hoe pak je het telefoongesprek aan?

Heb geduld! Je belt niet naar een call centre, dus soms is de lijn bezet. Afhankelijk van je toestel kan je dan de mededeling krijgen dat de lijn bezet is en je later opnieuw moet proberen of gaat de telefoon gewoon over en duurt het even voor opgenomen wordt of je (automatisch) van de lijn gegooid wordt. In dat geval probeer je gewoon wat later opnieuw. Geen tijd meer of schrikt telefoneren je af?  Je kan het kabinet ook bereiken via e-mail: kab.francken@ibz.fgov.be, op die manier volgt er ook een schriftelijk antwoord. Hou ons op de hoogte van eventuele telefonische of geschreven reacties. Het is vandaag wereldvluchtelingendag en dat mogen ze op het kabinet ook weten!

(1) Eerste vraag: "Vandaag is het wereldvluchtelingendag en als burger ben ik bezorgd over het lot van vluchtelingen in Europa. Ben je op de hoogte van de situatie in de vluchtelingenkampen in Griekenland?"

Indien de persoon aan de lijn zegt van niet of om meer duiding vraagt, kan je deze info geven die we verzamelden via vrijwilligers ter plaatse (zie verderop meer):

  • * Algemene toestand in de vluchtelingenkampen:
  • – slaan van vluchtelingen op straat door politie
  • – ratten en slangen in het kamp

  • – eten met een minimum aan voedingswaarde, vaak dagen na mekaar hetzelfde. 

  • – ondraaglijke warmte in de tenten in de zomer

  • – documenten om naar Athene te gaan worden vaak alleen in Grieks gegeven.

  • – te weinig douches, 6 voor meer dan 1000 mensen. 

  • – doelbewust verwijderen van hulporganisaties  in het kamp

  • – te weinig capaciteit in het kamp, mensen zijn gedwongen om op straat te slapen

  • – geen registratie van nieuwkomers en bijgevolg geen recht op voedsel 

* Je kan ook wijzen op het lot van vluchtelingen die (zonder proces of duidelijke aanklacht) in de gevangenis terecht komen. In vele gevallen zitten vluchtelingen er na een tweede weigering en in afwachting van een deportatie. Ze verblijven er makkelijk twee weken in de meest mensonterende omgeving.

– slaan en schoppen van vluchtelingen door politie in de gevangenis, 

–  weigering van medische hulp

–  ontnemen van bezoekersrecht

– geen bedden in de gevangenis

– tientallen mensen in dezelfde cel die donker, vuil, en overbevolkt is

– geen mogelijkheid tot het wassen van kledij in de gevangenis

– recht op eerlijk proces wordt ontnomen door ontbreken van vertaling

Indien ze positief antwoorden ("Ja we zijn op de hoogte" of "anderen hebben al gebeld met hetzelfde verhaal"), kan je toch nog wat van deze info herhalen en vertellen waarom dit jou verontwaardigt.

(2) Tweede vraag: "Geldt het motto "zacht voor de kwetsbaren" ook voor het buitenlandse beleid dat de staatssecretaris ondersteunt?"

(3) Derde vraag: "Wat wil de staatssecretaris doen aan de wantoestanden in vluchtelingenkampen in Griekenland en elders in Europa?"

Vraag ook om je verontwaardiging en de informatie over de vluchtelingenkampen persoonlijk aan de staatssecretaris over te maken. Hou er rekening mee dat de ambtenaar die je aan de lijn krijgt niet de bevoegdheid kan hebben om op alle vragen te antwoorden. Daarom brengen we onze zorgen sowieso ook via e-mail over en tot bij de staatssecretaris zelf. Wel is het belangrijk om massaal een signaal te geven.

Blijf steeds beleefd. We begrijpen dat je (terecht!) frustraties hebt over het gevoerde Europese beleid, maar met deze actie willen we vooral tonen dat we als burgers bezorgd zijn en beleidsverantwoordelijken om verantwoording vragen. We willen zoveel mogelijk info doorgeven en aantonen dat we het huidige Europese beleid allesbehalve zacht of zelfs menselijk vinden en dat we dringend verandering willen zien

Meer achtergrondinfo

Getuigenissen van een vrijwilligers in Chios;

"Vorige maand hebben zo'n 900 vluchtelingen de oversteek van Turkije naar Chios gemaakt. Deze maand ook al honderden. Vial kamp en Souda kamp zitten overvol, tientallen moeten in kleine zomertentjes op het strand slapen. Vanaf 31 juli moeten alle NGO's van het eiland af en neemt de lokale overheid alles over. Wat rampzalig gaat zijn. Vanaf dat de gemeente de verantwoordelijkheid voor de maaltijden overnam was het eten verschrikkelijk. Een paar weken geleden gingen meer dan 50 mensen naar het ziekenhuis met een voedselvergiftiging. Souda kamp zit vol met ratten die door de tenten knagen en alles opeten wat ze vinden kunnen, een meisje die ik ken heeft een wonde op haar neus van een rattenbeet tijdens haar slaap.

Sommige mensen zitten nu al meer dan een jaar vast op Chios, dus er is enorm veel wanhoop en spanningen. Er zijn regelmatig zelfmoorden of pogingen tot zelfmoord. Er is ook meer en meer haat tegenover vluchtelingen van de lokale bevolking. Er zijn grote anti-vluchtelingen demonstraties."

(Eli, vrijwilliger in Chios)

"​Dat de gijzeling en mentale foltering van vluchtelingen een zware druk zet op mensen in de kampen, bewijst de situatie van Ahmed. Ahmed, een goedlachse, intelligente man uit Syrië met het hart op de juiste plaats, heeft al heel wat moeten incasseren. Hij heeft al meer dan een jaar geen bericht gekregen van zijn vrouw en drie kinderen, waarvan hij voor het laatst iets hoorde toen ze in Macedonië waren. Daarbovenop, is zijn moeder enkele maanden terug, overleden in Egypte. Ahmed zelf verbleef meer dan een jaar in Souda, één van de twee kampen in Chios. Zijn hobby’s: tekenfilms bekijken, tekenen en mopjes maken, kon hij nog uitoefenen en waren een schaarse uitlaatklep om de situatie in het kamp even te vergeten. Maar net zoals vele anderen, begrijpt hij deze onmenselijkheid en onrechtvaardigheid niet. Enkele weken terug werd hij opgepakt door de politie. Hij werd geschopt en geslagen, met verwondingen op zijn benen, rug en linkerhand als gevolg. Toen ik hem ging bezoeken, zat zijn T-shirt onder het bloed. Medische bijstand is er niet. De gevangenis zelf is een muffe, donkere ruimte waar tientallen mensen opeen gehoopt zitten. Een mogelijkheid tot kleren verversen is er niet en de regels rond het bezoekrecht, worden te pas en te onpas met de voeten getreden door de agenten, die ook tegen mij verbaal en fysiek agressief waren. Hij snakt ernaar om vrij te zijn in een veilige omgeving. Een omgeving waar hij zijn vele talenten kan ontplooien, omringd door warme mensen die om hem geven. Een omgeving waar hij zichzelf kan zijn en een nieuw leven kan starten. Nu zit hij gevangen, niet alleen mentaal, maar ook fysiek. Het feit dat men vluchtelingen de mond wil snoeren en deze praktijken in de doofpot wil steken, is wellicht even zwaar als het je niet vrij kunnen bewegen. Ahmed, één van de meest integere en liefste personen is die ik ooit heb ontmoet, in deze situatie zien is hartverscheurend."

Aaron, vrijwilliger in Chios

 

 

 

Francken onderbroken door broodnodige andere stem in het vluchtelingendebat

Gisteren verstoorden actievoerders een lezing van Theo Francken aan de universiteit van Gent. Ze pikken het niet dat de staatssecretaris en zijn aanhangers zich verschuilen achter de vrijheid van meningsuiting, terwijl de stem van vluchtelingen zelf gecensureerd wordt.

There's really no such thing as the 'voiceless'. There are only the deliberately silenced, or the preferably unheard. (Arundhati Roy)

De actievoerders waren eerder ook betrokken bij vorige acties in Gent, toen staatssecretaris Theo Francken kwam spreken op uitnodiging van een andere studentenorganisatie. In beide gevallen gaat het niet om een tegensprekelijk debat maar om een monoloog waarin de staatssecretaris zonder weerwoord zijn visie op het migratie- en vluchtelingenvraagstuk uit de doeken doet.

Dat eerdere acties, in het bijzonder die aan de VUB van afgelopen week, als ondemocratisch of tegen de vrije meningsuiting bestempeld worden, weerleggen de activisten met klem. Ook nu weer beschuldigde Theo Francken de actievoerders ervan anti-democratisch te zijn, maar in hun ogen keert hij de realiteit net om.

selectie-1Rosa, een van de activisten getuigt: “Terwijl de staatssecretaris telkens opnieuw een platform aangeboden krijgt om zijn visie op vluchtelingen uit de doeken te doen, worden getuigenissen van vluchtelingen geweerd. Niet omdat ze geen stem hebben, maar omdat hun stem in het debat wordt ontnomen. Een zoveelste vorm van geweld waarmee vluchtelingen op zoek naar een veilig onderkomen in dit land geconfronteerd worden.”

Een groot deel van de zaal kon de onderbrekingen niet appreciëren. Er werd bij moment agressief gereageerd en er werden slogans gescandeerd om de getuigenissen te overstemmen.

Ook na de lezing was Sofie, die ook een brief voorlas, zeker van haar stuk: “We wisten op voorhand dat Theo Francken een thuismatch zou spelen bij het KVHV. Maar dat mag kritische burgers niet afschrikken om te doen wat moet gebeuren: op een authentieke manier solidariteit betuigen met vluchtelingen. Wie hun verhaal ook nu weer zo nodig het zwijgen moest opleggen, laat op een trieste manier het ware gelaat van dit beleid zien: het is kil en stelt grenzen boven mensen. Daar leggen we ons niet bij neer.”

selectie-2Dat de actie niet door iedereen geapprecieerd zou worden, was op voorhand al duidelijk. Al kwamen achteraf veel steunbetuigingen binnen van burgers die niet op het debat waren maar opgelucht waren om een tegengeluid te horen.

De groep wijst er op dat wie in de jaren '50 pleitte voor een eind aan de segregatie in de VS met even vijandige reacties geconfronteerd werd als wie nu opkomst voor de rechten van vluchtelingen. Ook toen koos men voor directe actie die volgens Martin Luther King een reeds bestaande spanning zichtbaar maakt zodat die niet langer kan genegeerd worden.

De activisten garanderen dan ook dat dit niet de laatste actie zal zijn. Zo lang het beleid ongewijzigd is en echt debat wordt geschuwd, beloven ze een broodnodig tegenverhaal te brengen.

Ter info: de voorgelezen teksten plukten we van de website van een andere actiegroep die zeker uw steun verdient: Getting The Voice Out. Zij waren niet betrokken bij de actie zelf maar leveren belangrijke inspanningen om de schrijnende verhalen achter de muren van gesloten asielcentra ook naar buiten te brengen.

Gebruikte foto's: enkel te gebruiken mits vermelding copyright Frederik Sadones. Contacteer ons voor een versie in hogere kwaliteit.

 

Deelstrijden verbinden: 2 mei, Dag van het Kritisch Burgerschap

Nog ruim een week tot onze tweede Dag van het Kritisch Burgerschap. Het belooft een inspirerende dag te worden met boeiende sprekers en wervende acts. Maar vooral: een dag waarop jouw inbreng niet mag ontbreken. Want samen buigen we ons over enkele belangrijke maatschappelijke uitdagingen. Hoe maken we een transitie van een klimaatcrisis naar klimaatrechtvaardigheid? Hoe bestrijden we armoede in al haar facetten en met oog voor de structurele mechanismen die haar versterken? Welke strategieën hebben we nodig om verzet te bieden tegen een islamofoob discours en het steeds sterkere grensdenken dat solidariteit ondermijnt?

Inschrijven en verspreiden!

Lees hier meer over het programma. Er is ook een facebook event waar dagelijks updates en interessante artikels in voorbereiding van 2 mei gedeeld worden. Nodig je ook jouw vrienden en collega's uit?

Inschrijving voor de dag doe je via dit formulier. Deelname is gratis, maar er is op de dag zelf gelegenheid om een vrije bijdrage te doen om te helpen de kosten te dragen en ons werk in de toekomst te ondersteunen.

Drie prangende maatschappelijke uitdagingen

  • Van Klimaatcrisis naar Klimaatrechtvaardigheid

De klimaatcrisis is niet louter een 'milieuprobleem'. Het is ook een sociale crisis. Klimaatverandering is ook geen probleem van de toekomst, maar een harde realiteit voor meer en meer mensen, voornamelijk in het globale Zuiden. Hoe kunnen we bouwen aan een beweging voor klimaatrechtvaardigheid die deze realiteit omarmt?

Met een voorzet door Natasja Meersman (Climaxi) en Mohamed Barrie.

  • Armoedebestrijding

Er zijn veel vormen van armoede en vaak wordt het onrecht van armoede versterkt door andere vormen van discriminatie. Effectief verzet tegen armoede kan enkel door de complexiteit van de mechanismen die armoede creëren en versterken te begrijpen. En zonder kruispuntdenken mis je heel wat noodzakelijke factoren.

Met een voorzet door Ikrame Kastit (Uit De Marge) en Anissa Albdiouni (Minderhedenforum).

  • Islamofobie, nieuw-rechts en grensdenken

Er zijn veel vormen van racisme. Racisme gedreven door islamofobie is vandaag heel prominent aanwezig. Bovendien wordt dit racisme mee vesterkt door een nieuw rechts discours dat steeds hogere muren opwerpt rond Europa. Een grensdenken dat tegelijk de angst voedt en de mensenrechten van vele vluchtelingen bedreigt.

Met een voorzet door Thomas Decreus (auteur Dit is Morgen) en Marius Dekeyzer (Hand in Hand tegen Racisme)

Bondgenoot worden: werken aan collectieve bevrijding!

Als we inzien hoe verschillende deelstrijden tegen discriminatie onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, dan groeit ook het verlangen om die strijden met elkaar te verbinden. Dat is ook noodzakelijk willen we op een effectieve manier het probleem bij de wortels aanpakken en stappen vooruit zetten naar een solidaire samenleving. Het is echter een illusie om te denken dat je in elke strijd in de frontlinie kan voeren. Bovendien bepaalt je positie mee welke strijd tegen discriminatie een centrale plek krijgt op jouw levenspad. Dat sluit niet uit dat je die strijd actief gaat linken aan andere strijden. Daarover gaat onze avondsessie: vanuit kruispuntdenken betere bondgenoten worden in elkaars strijd.

Kruispuntdenken?!

14-assen-van-identiteitsvormingKruispuntdenken of intersectionaliteit is een benadering die aandacht vraagt voor de manier waarop verschillende vormen van discriminatie of onderdrukking aan elkaar gelinkt zijn en elkaar ook kunnen versterken. Een van de grondleggers van de benadering is Kimberlé Crenshaw, een Amerikaanse juriste, die vaststelde hoe er in een rechtszaak geen inzicht was in de specifieke positie van zwarte vrouwen, die anders is dan die van zowel zwarte mannen als die van witte vrouwen. Het samenspel van verschillende factoren gelinkt aan identiteit (gender, etnisch-culturele afkomst, klasse, gezondheid, leeftijd) geven je een specifieke positie in de samenleving waarbij verschillende privileges of net vormen van discriminatie komen kijken.

Kruispuntdenken in de praktijk brengen gaat voor ons echter om meer dan alleen een spel van posities. Het gaat ook over het inzicht dat de strijd tegen verschillende vormen van discriminatie moet gecombineerd worden. Zoals de zwarte feministe Audre Lorde aangaf: omdat onze levens niet over één thema gaan, kan onze strijd ook niet tot één thema beperkt worden.

seeds-of-resistance-ricardo-levins-morales

Sociale Laboranten op Visieweekend

Dat was de vraag die het visieweekend moest beantwoorden. Een weekend lang wisselden vrijwilligers, bestuursleden en kernteamsters ideeën uit. Dat gebeurde op de camping van natuurpark De Gavers bij Geraardsbergen. Mensen kwamen toe en vertrokken weer naargelang de tijd die ze konden vrijmaken.

 

 

Valkuilen benoemen

Wat zijn de uitdagingen voor de beweging? Je moet problemen benoemen om iets te kunnen verbeteren. Dat is logisch, maar komt er niet altijd van. Workshops zorgden voor de nodige begeleiding.

???????????????????????????????  

 

Teambuilding

Het visieweekend was ook een teambuilding. Vertrouwensoefeningen creëerden een veilige ruimte voor de deelnemers. Na een moeilijke workshop zorgde een ‘energizer’ voor fris hoofd dat op iets anders kan concentreren.

16819234_1341847389207038_1746437713063924064_o WEB GROOT

 

Vrijwilligerswerking

Vrijwilligers zijn het levensbloed van LABO. Om hun noden en wensen te kunnen respecteren, vertelden ze wat ze vonden van de huidige werking. Een duidelijke meerwaarde blijkt de grote vrijheid te zijn om te doen wat vrijwilligers willen. Vrijwilliger worden?

???????????????????????????????

 

Beleidsplanning

Het kernteam stelde de beleidsplanning voor zoals die nu bestaat. In een democratische beweging als LABO mag dat geen éénrichtingsverkeer zijn. Alle aanwezigen konden hun opmerkingen geven en ze deden dat ook.

170218_Visieweekend_OOGST_008 WEB GROOT

 

Ontspanning

De zondag begon a l’aise, op het gemak. Wie daar de behoefte toe voelde, sliep uit. Anderen ontdekten de plaatselijke sauna. De Gavers is ook een natuurpark. Het zou dan zonde zijn om de ganse tijd binnen te zitten. Dus gingen we wandelen.

???????????????????????????????

Foto's: Frederik Sadones

5 zaken waarmee de interne LABO-organisatie inspireert

Het zijn mijn laatste dagen als stagiaire bij LABO vzw. Ik (Lowiese) heb op een relatief korte tijd LABO intensief en van zeer dichtbij leren kennen. 

Iets wat LABO vzw kenmerkt is haar poging om de daad bij het woord te voegen, to walk the talk. De organisatie wil consequent zijn met de eigen idealen en de eigen missie en visie en tracht deze ook zoveel mogelijk uit te dragen. Het team is steeds op zoek naar mogelijkheden om maatschappelijke alternatieven hier en nu te creëren. Hoewel dit zeker niet altijd lukt en 100% 'prefiguratief' zijn een utopie is, vind je hier alvast enkele zaken waar LABO in slaagt. 

Want af en toe is het nodig om zonder enige vorm van bescheidenheid te zeggen dat LABO vzw goe bezig is! Meer van dat in 2017  😉

 

 

1. Horizontale organisatiestructuur

Het is één van de zaken die je als stagiaire meteen voelt. Je bent deel van het geheel en er wordt ook naar jouw mening gevraagd die even waardevol is als die van de anderen.

10994459_954352741289840_3795333503395732566_n

 

2. Duurzaam engagement

LABO vzw zet sterk in op duurzaam engagement om burn-out te vermijden. Zo tracht het team twee keer per week een gezamenlijk rust- en gemeenschapsmomentje te installeren.

gemeenschapsmomentje

 

3. De bakfiets!

Met de aankoop van een elektrische bakfiets, is er een duurzaam en sociaal vervoersmiddel om materiaal (of collega's) te vervoeren.

bakfiets

 

4. één  auto voor de LABO-familie

LABO vzw doet aan autodelen waarbij verschillende mensen één auto gebruiken. Autodelen is een duurzaam en flexibel alternatief voor het bezit van een wagen: meer ruimte voor minder wagens! 🙂

 

5. Een eigen LABO-tuin

De LABO-tuin zorgt voor een natuurrijke omgeving waar heel wat Sociale Laboranten hun groenste vingers bovenhalen om de tuin te onderhouden. Centraal staat het contact met de natuur en op een ecologisch vriendelijke manier groenten en fruit te kweken.

tuinierwerkgroep